وباز فرموده است ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ « 1 » يعنى : « خدا قرار نداده است بر شما در دين هيچ تنگى ودشوارى را » وكدام دشوارى از اين عظيمتر مىباشد ؛ واين دليل في الحقيقة مركب است از دليل سابق . وامّا آيات : آيهء أول آنكه حق تعالى مىفرمايد الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي « 2 » يعنى : « امروز تمام كردم از براي شما دين شما را وتمام كردم بر شما نعمت خود را » وبه اتفاق بعد از نبوت دين را به هيچ چيز آن قدر حاجت ومسلمان را به هيچ نعمت آن قدر ضرورت نيست كه به وجود امام به حيثيتي كه اگر امام نباشد در اندك وقتي از دين اثرى واز مسلمين خبري باقي نماند ، پس با وجود اين همه احتياج دين ومسلمين هر دو بىامام ناتمام وبىنظام است ؛ پس اگر حق تعالى تعيين امام ننموده واقلا امّت را به آن امر نفرموده وپيغمبر خود را از دنيا برده باشد لازم آيد كه دين ونعمت هر دو ناتمام باشند ، وهر كه تجويز اين كند تكذيب قرآن ورسول خداوند رحمان نموده خواهد بود ، ومكذّب آنها كافر است . قطع نظر از أحاديث متواتره كه از طريق عامه وخاصه وارد شده است كه اين آيهء كريمه بعد از نصّ بر حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام نازل شد « 3 » وان شاء اللّه در محلّش ايراد خواهم نمود . آيهء دوم آن است كه حق تعالى در بسيارى از آيات قرآني فرموده است كه : ما همه چيز را در قرآن بيان كرده‌ايم مثل قول حق تعالى ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ « 4 » ، وفرموده وَنَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ « 5 » ، وفرموده است وَلا رَطْبٍ وَلا

--> ( 1 ) . سورهء حج : 78 . ( 2 ) . سورهء مائده : 3 . ( 3 ) . مجمع البيان 2 / 159 ؛ شواهد التنزيل 1 / 200 ؛ تاريخ بغداد 8 / 290 ؛ ترجمة الامام على من تاريخ ابن عساكر 2 / 75 . ( 4 ) . سورهء انعام : 38 . ( 5 ) . سورهء نحل : 89 .